Bij export van goederen naar een land buiten de EU pas je het 0%-tarief toe: je factureert zonder btw, maar houdt het recht om de btw op je inkopen af te trekken. Voorwaarde: je toont met de uitvoeraangifte en het bewijs van uitgang aan dat de goederen de EU hebben verlaten. Anders vordert de Belastingdienst alsnog 21% btw na.
In het kort
- Bij export naar landen buiten de EU reken je 0% btw, op grond van artikel 9 lid 2b Wet OB '68 en tabel II post a.2.
- Het 0%-tarief mag alleen toegepast worden als je de uitvoer kunt aantonen, met de uitvoeraangifte, het MRN en het bewijs van uitgang.
- De omzet komt in rubriek 3a van je btw-aangifte; een ICP-opgave is niet nodig, omdat die alleen geldt voor leveringen binnen de EU.
- Op de factuur zet je 0% bij de regel plus de grondslag, bijvoorbeeld "Export buiten de EU, 0% btw, tabel II post a.2"; een btw-nummer van de afnemer is niet nodig.
- Haalt je klant de goederen zelf op, dan vraag je een schriftelijke verklaring plus de bevestiging van uitgang; zonder die bevestiging blijf jij aansprakelijk voor 21% btw.
- Diensten aan klanten buiten de EU vallen niet onder tabel II: die zijn meestal niet in Nederland belast en krijgen de vermelding "btw niet van toepassing".
Een btw-vrijstelling bij export is in de Nederlandse btw-wet vormgegeven als een 0%-tarief: je factureert zonder btw, maar mag de btw op je inkopen wel verrekenen. De grondslag staat in artikel 9 lid 2, onderdeel b van de Wet op de omzetbelasting 1968, dat verwijst naar tabel II. Post a.2 van die tabel benoemt expliciet de uitvoer van goederen naar landen buiten de Europese Unie als 0%-prestatie. De Europese basis ligt in artikel 146 van btw-richtlijn 2006/112/EG. Hoe het 0%-tarief zich verhoudt tot de tarieven van 21% en 9% lees je op onze pagina over de btw-factuur.
Wat de wet onder export verstaat
Export betekent voor de btw dat goederen de Europese Unie verlaten. Dat is iets anders dan "verkopen aan een buitenlandse klant". Een levering aan een Belgische ondernemer is geen export, want België ligt binnen de EU; dat heet een intracommunautaire levering. Pas zodra de goederen de douanegrens van de EU passeren, kom je in het exportregime terecht. Voor de juiste classificatie per scenario hebben we een aparte uitleg over btw bij export naar Zwitserland, Noorwegen en het VK.
De afnemer kan een ondernemer of een particulier zijn; voor het tarief maakt dat niets uit. Wat telt is of het transport buiten de EU eindigt. Voor een Amerikaanse afnemer die in Rotterdam komt afhalen en dan zelf doorscheept, is het iets ingewikkelder, daarover hieronder meer.
Welk bewijs heb je nodig voor het 0%-tarief
De Belastingdienst draait de bewijslast om bij toepassing van het 0%-tarief: jij moet aantonen dat het terecht is gebruikt. Standaard verzamel je per export deze documenten in je administratie:
| Document | Wat het bewijst | Waar je het krijgt |
|---|---|---|
| Uitvoeraangifte (EX-A) | Aangifte ten uitvoer ingediend bij de Douane | DMS Uitvoer of via je expediteur |
| MRN (Movement Reference Number) | Uniek nummer dat de aangifte koppelt aan het vervoer | Op de EX-A na indiening |
| Bewijs van uitgang | Bevestiging dat goederen de EU hebben verlaten | Automatisch terug van de Douane na grensoverschrijding |
| Vrachtbrief (CMR, B/L of AWB) | Aantoonbaar fysiek vervoer | Vervoerder of expediteur |
| Handelsfactuur | Wat is geleverd, voor welke prijs | Jouw factuur aan klant |
| Betalingsbewijs | Bevestigt dat de transactie is afgewikkeld | Bankafschrift |
Eén losse uitvoeraangifte is niet genoeg. De combinatie maakt het waterdicht: aangifte plus vervoersbewijs plus uitgangsbevestiging. Bewaar deze stukken digitaal bij de factuur, dan kun je ze bij een controle in één keer overleggen. Hoe je dat praktisch organiseert beschrijven we in onze gids over zzp-administratie op orde.
Wat als je klant zelf de goederen ophaalt
Komt je afnemer met een eigen vrachtwagen of expediteur de spullen ophalen, dan heb je de uitvoer niet zelf in de hand. De Belastingdienst eist dan extra onderbouwing: een schriftelijke verklaring van je klant dat hij de goederen buiten de EU brengt, plus de bevestiging van uitgang achteraf. Stuur je klant na de transactie altijd het MRN-nummer en vraag de bevestiging van uitgang op. Zonder die laatste bevestiging blijf jij verantwoordelijk voor de 21% btw.
Wat zet je op de factuur
De factuur volgt de basisregels van artikel 35a Wet OB '68 (alle verplichte factuurgegevens) plus een aanvullende vermelding voor het 0%-tarief. Een paar minimale extra velden:
- Het tarief 0% duidelijk vermelden bij de regel.
- Een verwijzing naar het regime: "Export buiten de EU, 0% btw op grond van artikel 9 lid 2b Wet OB '68, tabel II post a.2", of de Engelse variant "Export outside the EU, 0% VAT".
- Geen btw-nummer van de afnemer nodig, want die heeft er geen (niet-EU bedrijven hebben geen EU-btw-identificatie).
- Wel handig om HS-code en Incoterm op te nemen voor de douaneafhandeling.
Een concreet voorbeeld van zo'n factuur vind je in onze voorbeelden van een buitenlandse factuur per scenario.
Verschil met btw-verlegging binnen de EU
Binnen de EU werkt het anders: bij een B2B-dienst aan een EU-ondernemer verleg je de btw naar je klant, met de aanduiding "btw verlegd". Bij een goederenlevering aan een EU-ondernemer geldt het 0%-tarief als intracommunautaire levering en moet je ICP-opgave doen. Bij export buiten de EU is geen ICP-opgave nodig: die regeling slaat alleen op intra-EU prestaties.
| Situatie | Btw-regeling | Vermelding op de factuur | ICP-opgave |
|---|---|---|---|
| Goederen naar een land buiten de EU (export) | 0%-tarief, tabel II post a.2 | "Export buiten de EU, 0% btw" | Nee |
| Goederen aan een ondernemer in een ander EU-land | 0%-tarief als intracommunautaire levering | "Intracommunautaire levering" plus btw-nummer afnemer | Ja |
| B2B-dienst aan een ondernemer in een ander EU-land | Btw verlegd naar de afnemer | "Btw verlegd" | Ja |
| B2B-dienst aan een ondernemer buiten de EU | Niet in Nederland belast, geen tabel II | "Btw niet van toepassing" of "out of scope of EU VAT" | Nee |
Voor een totaalbeeld van wanneer je welke regel toepast, lees onze pijler-gids over internationaal factureren en btw. Hij koppelt alle scenario's aan een beslisboom met de juiste factuurtekst.
Hoe je 0%-export aangeeft in je btw-aangifte
Op je btw-aangifte vul je het bedrag van de exportomzet in rubriek 3a in. Dat is de rubriek voor "leveringen naar landen buiten de EU (uitvoer)". Geen btw te betalen, geen btw te ontvangen. Maar wel toelichten in je administratie.
Daarnaast hoef je voor export buiten de EU geen ICP-opgave te doen. De Opgaaf intracommunautaire prestaties is alleen voor leveringen aan EU-ondernemers. Voor een complete uitleg over wat in welke rubriek hoort lees je btw bij levering aan buitenland per scenario.
Veelgemaakte fouten bij 0%-export
- Geen bewijs van uitgang opvragen. Zonder die bevestiging heb je geen recht op het 0%-tarief, ook al heeft je klant netjes betaald.
- Vergeten de factuurtekst toe te voegen. "0% btw" alleen is niet genoeg; je moet de reden vermelden ("export buiten EU" of een verwijzing naar tabel II).
- ICP-opgave doen voor niet-EU export. Foute rubriek, foute regeling, geeft signalen aan de Belastingdienst dat je administratie niet klopt.
- Verkeerd btw-nummer afnemer noteren. Niet-EU klanten hebben geen EU-btw-nummer; vul geen Amerikaans EIN-nummer in waar een EU-btw-nummer hoort.
- Verkopen aan toeristen zonder tax-free procedure. Bij verkoop in een fysieke winkel aan een niet-EU-toerist mag het 0%-tarief alleen na de juiste tax-refund procedure met bevestiging van uitgang binnen drie maanden.
Voor een breder overzicht van wat er nog meer mis kan gaan op een buitenlandse factuur lees je onze gids over factuur buitenland en internationale btw-regels.
Tax-free shopping en het 0%-tarief
Een aparte categorie: je verkoopt in je winkel iets aan een toerist uit Brazilië die het binnen drie maanden mee terugneemt naar huis. Ook dat is exporteren, maar dan via de fysieke bagage van de klant. De voorwaarden zijn vergelijkbaar (uitgang aantonen), maar de uitvoer wordt meestal afgehandeld via een tax-refund provider die de bevestiging op de luchthaven afstempelt. Pas zodra die afgestempelde formulier bij jou terug is, mag je het 0%-tarief op de oorspronkelijke factuur toepassen of via een creditnota de eerder berekende btw retour aan de klant geven.
Welke bewijsstukken bewaar je hoe lang
Alle stukken die het 0%-tarief onderbouwen vallen onder de zevenjarige fiscale bewaarplicht. Dat is voor exporten extra belangrijk, want bij internationale handel komen controles vaak pas jaren later. Bewaar digitaal: de uitvoeraangifte, het MRN, het bewijs van uitgang, de vrachtbrief, je factuur en het betalingsbewijs. Bij voorkeur per export in één map of dossier in je boekhoudsysteem.
Veelgestelde vragen
Is een btw-vrijstelling bij export hetzelfde als 0% btw?
In de praktijk wel, maar juridisch is er onderscheid. Bij een echte vrijstelling (zoals voor sommige medische diensten) verlies je het recht om de btw op je inkopen terug te vragen. Bij het 0%-tarief op export behoud je dat recht. Daarom gebruikt de Belastingdienst in zijn communicatie consequent de term "0%-tarief" en niet "vrijstelling", ook al spreken ondernemers er informeel over als "btw-vrij exporteren". Val je wél onder een echte vrijstelling of de KOR, lees dan ons stappenplan voor een factuur zonder btw.
Mag ik bij export aan een Amerikaanse particulier ook 0% btw rekenen?
Ja. Voor het 0%-tarief op export is niet relevant of je klant ondernemer of particulier is; wat telt is dat de goederen de EU verlaten. Wel moet je de uitvoer aantonen. Bij een online verkoop aan een Amerikaanse consument doe je dat met de vervoersdocumenten en de uitvoeraangifte. Bij een fysieke verkoop in je winkel werk je vaak via een tax-free shopping procedure.
Heb ik een Eori-nummer nodig voor export buiten de EU?
Ja. Het Economic Operators Registration and Identification number is verplicht voor alle douaneformaliteiten, dus ook voor het indienen van een uitvoeraangifte. Je vraagt het Eori-nummer aan via de Douane. Eenmaal aangevraagd geldt het voor al je import- en exporttransacties.
Wat als de uitgangsbevestiging maanden later komt?
Dan pas je het 0%-tarief al wel toe op de factuur en in je btw-aangifte van die periode. Komt de bevestiging niet binnen, dan moet je achteraf alsnog 21% btw afdragen. In de praktijk corrigeer je dat via een suppletie-aangifte. Voor een goede flow loont het om voor elke export een check in te bouwen na 60 dagen: bevestiging binnen, of corrigeren.
Geldt het 0%-tarief ook voor diensten aan klanten buiten de EU?
Diensten zijn een andere regeling. Een B2B-dienst aan een ondernemer buiten de EU is doorgaans niet in Nederland belast en valt buiten het regime van tabel II. Op de factuur zet je "btw niet van toepassing" of "out of scope of EU VAT", geen 0%-tarief uit tabel II. Voor de details lees onze uitleg over diensten binnen en buiten de EU en btw verleggen.
Hoe geef ik export buiten de EU aan in mijn btw-aangifte?
In rubriek 3a "Leveringen naar landen buiten de EU (uitvoer)". Geen btw te betalen, geen aftrek per saldo, maar wel goed traceerbaar voor de Belastingdienst. Tip: koppel je btw-aangifte aan je facturatiesoftware zodat exporten automatisch in rubriek 3a terechtkomen.
Wat is het verschil tussen export en een intracommunautaire levering?
Export is een levering van goederen naar een land buiten de EU; een intracommunautaire levering is een levering aan een ondernemer in een ander EU-land. Beide gaan tegen 0%, maar bij een intracommunautaire levering heb je het btw-nummer van je afnemer nodig en doe je ICP-opgave. Bij export is geen ICP-opgave nodig, maar moet je de uitvoer aantonen met de douanedocumenten.
Welke tekst zet ik op een factuur bij export buiten de EU?
Vermeld 0% bij de factuurregel en de grondslag: "Export buiten de EU, 0% btw op grond van artikel 9 lid 2b Wet OB '68, tabel II post a.2", of in het Engels "Export outside the EU, 0% VAT". Een btw-nummer van je afnemer is niet nodig. Een compleet voorbeeld van een factuur met alle verplichte onderdelen vind je in onze factuurvoorbeelden.
Exporten zonder btw-zorgen met TRONVoice
Per export het juiste tarief, de juiste tekst en het juiste bewijs verzamelen, dat is veel handwerk. Met TRONVoice leg je per klant het land vast. De software past automatisch 0% toe bij niet-EU bestemming, zet de juiste exporttekst op de factuur en kiest de juiste rubriek in je btw-aangifte. Je meertalige facturen gaan rechtstreeks in het Engels, Duits of Frans naar je klant.
Combineer dat met e-facturatie voor je EU-klanten en je hebt één tool voor binnenland, EU en export. Lees voor de bredere context onze gids over internationaal factureren en btw en start met TRONVoice.
