Bij een intracommunautaire dienst aan een ondernemer in een ander EU-land factureer je zonder Nederlandse btw. Op de factuur zet je jouw btw-nummer, het btw-nummer van je klant met landcode en de tekst "btw verlegd" of "reverse charge". Het btw-bedrag is EUR 0,00 en je meldt de dienst in je ICP-opgave.
In het kort
- Een B2B-dienst aan een ondernemer in een ander EU-land is belast in het land van de afnemer (artikel 44 richtlijn 2006/112/EG, artikel 6 lid 1 Wet OB '68).
- Jij rekent 0% btw en vermeldt "btw verlegd" of "reverse charge" op de factuur; alleen "0%" is niet genoeg.
- Beide btw-nummers staan op de factuur: jouw NL-nummer en het nummer van je klant inclusief landcode.
- Controleer het btw-nummer van je klant vooraf via VIES en bewaar het bewijs; zonder geldig nummer reken je Nederlandse btw.
- Elke dienst onder de hoofdregel hoort in de kwartaalse ICP-opgave, ook bij een klein bedrag: er geldt geen omzetdrempel.
- Uitzonderingen zijn onroerend goed, personenvervoer, evenementen en catering: die worden belast waar de dienst plaatsvindt.
De hoofdregel: btw bij B2B-diensten binnen de EU
Bij diensten aan buitenlandse ondernemers draait alles om de "plaats van dienst". De Nederlandse wet (artikel 6 lid 1 Wet OB '68) sluit hier aan op de Europese btw-richtlijn (artikel 44, richtlijn 2006/112/EG): bij een dienst aan een btw-ondernemer in een ander EU-land is de dienst belast in het land van de afnemer.
Concreet betekent dat:
- Jij, als Nederlandse dienstverlener, rekent geen Nederlandse btw
- De btw wordt verlegd naar je buitenlandse klant ("reverse charge")
- Je klant geeft de btw aan in zijn eigen aangifte
Dit mechanisme heet ook wel "btw verleggen" of "btw verlegd buitenland". Het geldt voor verreweg de meeste B2B-diensten: van advies en marketing tot IT-ontwikkeling, ontwerp, training en verhuur van personeel.
Wanneer geldt deze hoofdregel niet?
Er bestaan uitzonderingen waarbij de btw niet in het land van de afnemer valt, maar in het land waar de dienst feitelijk plaatsvindt:
- Onroerend goed: btw is verschuldigd in het land waar het pand of perceel staat
- Personenvervoer: btw is verschuldigd naar rato van de afgelegde afstand per land
- Evenementen en live-diensten: congressen, concerten of sportwedstrijden worden belast waar het evenement plaatsvindt
- Restaurant en catering: btw is verschuldigd waar het eten wordt geserveerd
Voor de meeste diensten die ondernemers aan andere ondernemers leveren, denk aan consultancy, software, marketing of juridisch advies, geldt de hoofdregel gewoon.
Wat zet je precies op de factuur?
Dit is het praktische gedeelte. Naast de standaard factuureisen van de Belastingdienst moet je bij een intracommunautaire dienst drie extra zaken vermelden. Een overzicht van alle verplichte gegevens op elke factuur vind je op de pagina wat moet op een factuur staan.
Verplichte vermeldingen bij een intracommunautaire dienst
| Onderdeel | Wat je vermeldt |
|---|---|
| Jouw btw-nummer | Je Nederlandse btw-identificatienummer (begint met NL) |
| Btw-nummer klant | Het btw-nummer van je afnemer, inclusief landcode (bijv. DE, FR, IT) |
| Btw-verlegging | De tekst "btw verlegd" of in het Engels "reverse charge" |
Een verwijzing naar de wettelijke basis mag je er ook bij zetten. Gebruik dan: "Btw verlegd o.g.v. art. 196 richtlijn 2006/112/EG" of de Nederlandse variant "Art. 6 Wet OB '68". Niet verplicht, maar het voorkomt discussie bij een controle.
Voorbeeld factuurvermelding
Een dienstregel op de factuur ziet er dan zo uit:
Consultancydiensten april 2026: EUR 4.000,00
Btw-tarief: 0% (btw verlegd)
Uw btw-nummer: DE123456789
Onze btw-nummer: NL001234567B01
Btw verlegd o.g.v. art. 196 richtlijn 2006/112/EG
Het totaalbedrag op de factuur is dan het nettobedrag zonder btw. Je factureert niet "21% btw, verlegd": het btw-bedrag staat gewoon op nul. Wil je zien hoe zo'n factuur er in zijn geheel uitziet, naast een gewone factuur met 21% btw? Bekijk dan de complete voorbeelden in ons factuur voorbeeld.
Btw-nummer klant controleren
Controleer het btw-nummer van je klant altijd via het VIES-systeem van de EU (ec.europa.eu/taxation_customs/vies). Klopt het nummer niet of staat het niet in VIES, dan mag je de btw niet verleggen en moet je alsnog Nederlandse btw rekenen. Bewaar een screenshot van de VIES-controle als bewijs.
Met meertalig factureren kun je de factuurvermelding automatisch in de taal van je klant aanmaken, zodat "btw verlegd" ook als "reverse charge" of "Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfangers" verschijnt.
ICP-opgave voor diensten
Bij intracommunautaire leveringen van goederen ken je de ICP-opgave (Opgaaf Intracommunautaire Prestaties) waarschijnlijk al. Maar geldt die ook voor diensten?
Ja, gedeeltelijk. Je moet diensten melden in de ICP-opgave als:
- De dienst valt onder de hoofdregel (plaats van dienst = land van afnemer)
- De afnemer verplicht is de btw aan te geven in zijn eigen land via de verleggingsregeling
In de praktijk betekent dat: vrijwel alle B2B-diensten aan EU-ondernemers die je levert op basis van de hoofdregel, moeten in de ICP-opgave. Je vermeldt per afnemer het btw-nummer, de landcode en het totale dienstenbedrag in het kwartaal.
Drempel en frequentie
Voor diensten geldt geen omzetdrempel voor de ICP-opgave. Zelfs als je maar een factuur stuurt van EUR 500 naar een Duits bedrijf, moet je die opnemen in de opgave. De frequentie is per kwartaal, tenzij je ook goederen intracommunautair levert met een hogere omzet; dan kan maandelijkse aangifte verplicht zijn.
Meer uitleg over de werking van de ICP-opgave vind je in onze kennisbank.
Verschil met intracommunautaire levering van goederen
Diensten en goederen lijken op elkaar als het gaat om btw binnen de EU, maar er zijn twee belangrijke verschillen.
| Aspect | Intracommunautaire levering (goederen) | Intracommunautaire dienst |
|---|---|---|
| Btw-tarief | 0% | 0% (btw verlegd) |
| Factuurvermelding | "Intracommunautaire levering" of "ICL" | "Btw verlegd" of "reverse charge" |
| Wettelijke basis | Art. 138 richtlijn 2006/112/EG | Art. 44 + 196 richtlijn 2006/112/EG |
| ICP-opgave | Altijd verplicht | Verplicht bij diensten onder de hoofdregel |
| Vervoersbewijs | Ja, verplicht | Nee, niet van toepassing |
Bij goederen moet je kunnen bewijzen dat de goederen Nederland hebben verlaten. Bij diensten vervalt die bewijslast; je hoeft alleen aan te tonen dat de afnemer een btw-ondernemer in een ander EU-land is.
Voor een diepgaande uitleg over goederen lees je meer in ons artikel over intracommunautaire levering en factuurvermelding. De algemene btw-regels voor al het internationale factureren staan in onze gids over BTW-regels voor het buitenland.
Voorbeelden per sector
Zzp'er geeft consultancy aan Duits bedrijf
Je bent zelfstandig consultant en je factureert EUR 3.500 voor een projectweek bij een Duits productiebedrijf. Het Duitse bedrijf heeft een geldig DE-btw-nummer dat je via VIES hebt geverifieerd. Je factureert met 0% btw, vermeldt beide btw-nummers en de tekst "btw verlegd". Het bedrag neem je op in je kwartaalse ICP-opgave.
Webontwikkelaar bouwt app voor Italiaans bedrijf
Je ontwikkelt een webapp voor een Italiaans e-commercebedrijf voor EUR 8.000. De factuur bevat het IT-btw-nummer van de klant, jouw NL-btw-nummer en "btw verlegd o.g.v. art. 196 richtlijn 2006/112/EG". In je btw-aangifte vul je dit in bij de rubriek voor diensten met btw verlegd naar het buitenland.
Marketingbureau doet Europese campagne
Een Amsterdams marketingbureau draait een campagne voor vijf EU-klanten tegelijkertijd (Duitsland, Frankrijk, Spanje, Zweden, Polen). Voor elke klant een aparte factuur met het lokale btw-nummer en de verleggingstekst. In de ICP-opgave komen alle vijf klanten, elk met hun eigen landcode en factuurbedrag.
Diensten aan bedrijven buiten de EU
Lever je een dienst aan een ondernemer buiten de EU, dan is er ook geen Nederlandse btw. Maar het mechanisme is anders: er is geen btw-verlegging, want de verleggingsregeling is een EU-instrument. Je factureert simpelweg zonder btw, met een vermelding als "Dienst buiten de EU, geen Nederlandse btw van toepassing" of "VAT not applicable".
Meer over de regels voor diensten buiten de EU lees je in onze bredere gids over internationaal factureren.
Welke btw reken je: EU-ondernemer, buiten de EU of particulier?
| Jouw klant | Btw op de factuur | Vermelding | ICP-opgave |
|---|---|---|---|
| Ondernemer in ander EU-land (geldig btw-nummer) | 0%, btw verlegd | "Btw verlegd" of "reverse charge" + beide btw-nummers | Ja |
| Ondernemer buiten de EU | Geen Nederlandse btw | "Dienst buiten de EU, geen Nederlandse btw van toepassing" of "VAT not applicable" | Nee |
| Klant zonder (geldig) btw-nummer | Nederlandse btw | Gewone btw-factuur met het Nederlandse tarief | Nee |
Veelgemaakte fouten
1. BTW-nummer klant niet op de factuur
Dit is de meest voorkomende fout. Zonder het btw-nummer van je afnemer op de factuur kun je de btw niet rechtmatig verleggen. De Belastingdienst kan dan alsnog Nederlandse btw naheffen.
2. Tekst "btw verlegd" ontbreekt
"0%" alleen is niet genoeg. De uitdrukkelijke vermelding dat de btw is verlegd, is wettelijk vereist.
3. ICP-opgave vergeten voor diensten
Veel ondernemers weten dat ze de ICP-opgave moeten doen voor goederen, maar vergeten dat diensten er ook in horen. Een gemiste opgave kan leiden tot een boete of naheffing.
4. Geen VIES-controle gedaan
Als het btw-nummer van je klant niet geldig blijkt bij een controle, draai jij op voor de niet-afgedragen btw. Controleer altijd vooraf en bewaar het bewijs.
5. Veronderstellen dat de klant een ondernemer is
Vraag altijd expliciet om het btw-nummer. Vermoed je dat je klant toch een particulier is (geen btw-nummer of een ongeldig nummer), dan reken je gewoon Nederlandse btw.
Checklist intracommunautaire dienst factuur
- Jouw Nederlandse btw-identificatienummer op de factuur
- Btw-nummer klant inclusief landcode gecontroleerd via VIES
- Btw-nummer klant op de factuur
- Tekst "btw verlegd" of "reverse charge" op de factuur
- Btw-bedrag op de factuur: EUR 0,00
- Dienst opgenomen in de ICP-opgave van het betreffende kwartaal
- In btw-aangifte vermeld bij diensten met btw verlegd naar EU
Veelgestelde vragen
Moet ik de factuur in het Engels opmaken?
Dat hoeft niet, maar het is wel handig als je klant geen Nederlands spreekt. Met meertalig factureren maak je automatisch een factuur in de taal van je klant aan, inclusief de juiste btw-verleggingstekst.
Geldt de ICP-opgave ook als ik maar een kleine dienst heb geleverd?
Ja. Voor diensten is er geen omzetdrempel. Elke B2B-dienst aan een EU-ondernemer die onder de hoofdregel valt, hoort in de ICP-opgave, ook al is het bedrag laag.
Wat als mijn klant geen btw-nummer kan geven?
Dan mag je de btw niet verleggen. Je rekent Nederlandse btw op de factuur, ook al is je klant buitenlands. Controleer via VIES of je klant toch een btw-nummer heeft dat je niet kende.
Hoe zit het met diensten aan een buitenlandse vestiging van een Nederlands bedrijf?
Als de vestiging een eigen btw-nummer heeft in het buitenland en de dienst wordt afgenomen door die vestiging, dan verleg je de btw naar dat buitenlandse btw-nummer. Is er geen apart buitenlands btw-nummer, dan reken je Nederlandse btw.
Moet ik me registreren als btw-plichtige in het land van mijn klant?
Nee. Dat is nu juist het voordeel van de btw-verlegging. Je klant geeft de btw aan in zijn eigen land; jij hoeft je daar niet te registreren.
Zijn intracommunautaire diensten hetzelfde als intracommunautaire leveringen?
Nee. Leveringen zijn de verkoop van fysieke goederen. Diensten zijn prestaties zonder goederen, zoals advies, software of training. De btw-regels lijken op elkaar, maar er zijn verschillen, zoals het ontbreken van de vervoersverplichting bij diensten. Lees meer in de kennisbank over intracommunautaire levering.
Wat is het verschil tussen "btw verlegd" en 0% btw?
Het btw-bedrag is in beide gevallen nul, maar de reden verschilt. Bij een intracommunautaire dienst verleg je de btw naar je klant, die de btw in zijn eigen land aangeeft. Daarom moet de tekst "btw verlegd" of "reverse charge" op de factuur staan; alleen "0%" vermelden is niet voldoende.
Welke tekst zet ik op een factuur met btw verlegd naar het buitenland?
Minimaal de woorden "btw verlegd" of "reverse charge", samen met jouw btw-nummer en het btw-nummer van je klant inclusief landcode. Wil je het volledig maken, dan voeg je de wettelijke basis toe: "Btw verlegd o.g.v. art. 196 richtlijn 2006/112/EG".
Moet ik een intracommunautaire dienst ook in mijn btw-aangifte opnemen?
Ja. Naast de ICP-opgave vermeld je het bedrag in je reguliere btw-aangifte bij de rubriek voor diensten met btw verlegd naar het buitenland. Het btw-bedrag is nul, maar de omzet moet wel zichtbaar zijn, zodat de Belastingdienst de aangifte kan matchen met je ICP-opgave.
Intracommunautaire diensten factureren met TRONVoice
Met de factuur software van TRONVoice verwerk je intracommunautaire diensten zonder gedoe:
- Btw verlegd als standaard optie: selecteer "btw verlegd" en het btw-bedrag staat automatisch op nul
- Btw-nummers klanten opslaan: sla het btw-nummer en de landcode op in het klantprofiel, zodat je het nooit hoeft over te typen
- Meertalige facturen: de verleggingstekst verschijnt automatisch in de taal van je klant
- ICP-overzicht: exporteer de gegevens die je nodig hebt voor je kwartaalse ICP-opgave
- Btw-rapport: een overzicht per btw-code voor je btw-aangifte
Wil je meer weten over alle btw-regels bij internationaal factureren, ook voor goederen en landen buiten de EU? Bekijk dan onze complete gids over internationaal factureren en BTW.
Begin nu met TRONVoice en factureer je intracommunautaire diensten foutloos.
