Nieuwe regels voor ondernemers in 2026: het complete overzicht

2026 is begonnen en er is veel veranderd voor ondernemers in Nederland. De zelfstandigenaftrek is flink gedaald, de btw op logies is omhooggegaan, contant betalen boven de 3.000 euro mag niet meer en de Belastingdienst handhaaft strenger op schijnzelfstandigheid. In dit artikel zetten we alle wetswijzigingen voor ondernemers in 2026 op een rij, zodat je precies weet waar je aan toe bent.

Of je nu ZZP'er bent, een eenmanszaak runt of een groeiend MKB-bedrijf hebt: deze veranderingen raken je portemonnee en je administratie. Lees verder voor het complete overzicht, inclusief een handige samenvattingstabel.

Belastingwijzigingen 2026

De belangrijkste fiscale veranderingen in 2026 draaien om de inkomstenbelasting. Zowel de tarieven als de aftrekposten zijn aangepast.

Zelfstandigenaftrek daalt naar 1.200 euro

De zelfstandigenaftrek is in 2026 verlaagd van 2.470 euro naar 1.200 euro. Dat is een daling van 1.270 euro in een jaar. De overheid bouwt deze aftrekpost al jaren af om het verschil tussen werknemers en zelfstandigen te verkleinen. In 2027 gaat het bedrag nog verder omlaag naar 900 euro.

Wat betekent dit concreet? Met een belastingtarief van 35,75% in de eerste schijf scheelt die lagere aftrek je zo'n 450 euro netto. Je betaalt dus meer belasting over dezelfde winst. Voldoe je aan het urencriterium van 1.225 uur? Dan heb je nog steeds recht op de aftrek, maar het voordeel is een stuk kleiner geworden.

Tip: Ben je de AOW-leeftijd gepasseerd? Dan heb je recht op 50% van de zelfstandigenaftrek, dus 600 euro in 2026.

MKB-winstvrijstelling blijft 12,7%

De mkb-winstvrijstelling blijft in 2026 op 12,7% staan. Dat percentage verandert niet ten opzichte van 2025. Dit betekent dat 12,7% van je winst (na aftrek van de ondernemersaftrek) is vrijgesteld van inkomstenbelasting.

Hoewel het percentage gelijk blijft, is het effectieve voordeel kleiner geworden. Doordat de zelfstandigenaftrek daalt, wordt de winst waarover je de mkb-winstvrijstelling berekent hoger. Per saldo betaal je daardoor toch meer belasting.

Belastingschijven inkomstenbelasting

De tarieven in box 1 zijn licht gewijzigd per 1 januari 2026:

• Schijf 1: tot 38.883 euro belastbaar inkomen: 35,75% (was 35,82%)
• Schijf 2: van 38.883 tot 78.426 euro: 37,56% (was 37,48%)
• Schijf 3: boven 78.426 euro: 49,50% (ongewijzigd)

De grenzen van de schijven zijn iets verhoogd ten opzichte van 2025. Het tarief in de eerste schijf is met 0,07 procentpunt gedaald, maar het tarief in de tweede schijf is met 0,08 procentpunt gestegen.

Tips om de lagere aftrek te compenseren

De forse daling van de zelfstandigenaftrek kun je deels compenseren. Een paar opties:

• Investeer in je bedrijf. Via de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) krijg je extra aftrek als je investeert in bedrijfsmiddelen.
• Reserveer met de FOR. Met de fiscale oudedagsreserve (FOR) kun je een deel van je winst reserveren en de belasting uitstellen.
• Optimaliseer je BTW-aangifte. Zorg dat je alle aftrekbare kosten meeneemt in je BTW-aangifte. Elke euro telt.
• Overweeg een BV. Bij een hogere winst kan de overstap naar een BV fiscaal voordeliger zijn. Bespreek dit met je boekhouder.

BTW-wijzigingen 2026

Naast de inkomstenbelasting zijn er ook wijzigingen in de omzetbelasting (btw) die ondernemers raken.

BTW op logies van 9% naar 21%

Per 1 januari 2026 is het btw-tarief op overnachtingen gestegen van 9% naar 21%. Dit geldt voor hotels, vakantiehuizen, B&B's, pensions en verhuur via platforms zoals Airbnb. Campings vormen een uitzondering: het verhuren van een kampeerplaats valt nog steeds onder het 9%-tarief.

De verhoging geldt ook voor vooruitbetalingen en boekingen die voor 1 januari 2026 zijn gedaan maar betrekking hebben op verblijven na die datum. Heb je een B&B of verhuur je vakantiewoningen? Dan moet je je facturen aanpassen en het hogere tarief doorberekenen.

De horecabranche verwacht tot 30% minder overnachtingen door deze btw-verhoging. Controleer of je facturatiesoftware het juiste btw-tarief gebruikt.

BTW-herziening investeringsdiensten boven 30.000 euro

Nieuw in 2026 is de btw-herziening op investeringsdiensten bij onroerend goed. Het gaat om grote renovatie- en onderhoudswerkzaamheden (denk aan isolatie, dakvernieuwing of grote verbouwingen) met een waarde van 30.000 euro of meer exclusief btw.

Voorheen werd de btw-aftrek op deze diensten direct definitief vastgesteld. Vanaf 2026 wordt de aftrek vier jaar gevolgd na het jaar van eerste ingebruikname. Als het gebruik verandert (bijvoorbeeld van belast naar vrijgesteld), moet je een deel van de afgetrokken btw terugbetalen. Deze regeling is vooral relevant voor vastgoedeigenaren en de bouwsector.

Digitale BTW-teruggave voor niet-EU toeristen

De btw-teruggave voor toeristen van buiten de EU verloopt vanaf 2026 volledig digitaal. Papieren formulieren en stempels worden niet meer geaccepteerd. Als je een winkel hebt die veel aan toeristen verkoopt, moet je je proces hierop aanpassen.

Contant betalen verbod boven 3.000 euro

Per 1 januari 2026 is het verboden om bij de verkoop van goederen contante betalingen van 3.000 euro of meer te accepteren. Dit geldt voor alle verkopers van goederen, inclusief kunsthandelaren en pandhuizen. Particuliere onderlingse handel (zoals Marktplaats) valt er niet onder.

Het verbod is onderdeel van de Wet plan van aanpak witwassen en is bedoeld om crimineel geld buiten het legale circuit te houden. Let op: onder "contant" vallen ook cryptovaluta en anonieme betaalinstrumenten.

Lees ons uitgebreide artikel over het contant betalen verbod en wat het voor jou betekent. Daarin leggen we uit voor wie het precies geldt, wat de uitzonderingen zijn en hoe je je bedrijf aanpast.

Tip: Bied je klanten digitale betaalmogelijkheden aan, zoals iDEAL | Wero-betaallinks op je facturen. Zo betalen klanten snel en digitaal, en voldoe je aan de wet.

E-facturatie en digitalisering

De Europese Unie werkt aan verplichte e-facturatie voor bedrijven. Nederland heeft in 2026 nog geen algemene B2B-verplichting, maar het kabinet koos in september 2026 voor verplichte e-facturatie tussen bedrijven per 1 juli 2030.

ViDA: Europese e-facturatieplicht vanaf 2030

Onder de Europese ViDA-regelgeving (VAT in the Digital Age) wordt e-facturatie vanaf 1 juli 2030 verplicht bij grensoverschrijdende B2B-handel binnen de EU. Facturen moeten dan in een gestructureerd digitaal formaat worden verstuurd, zoals via het Peppol-netwerk.

Nederland loopt achter op buurlanden

Belgie heeft al per 1 januari 2026 een B2B e-facturatieplicht ingevoerd. Nederland heeft nog geen algemene B2B-verplichting; alleen leveranciers van de Rijksoverheid moeten al e-factureren. Wel koos het kabinet in september 2026 voor verplichte e-facturatie tussen Nederlandse bedrijven per 1 juli 2030, met een uitzondering voor ondernemers in de KOR; de wet volgt nog. Door de EU-regels (ViDA) wordt e-facturatie voor grensoverschrijdende B2B-handel per 1 juli 2030 verplicht. Lees meer in onze gids over de e-facturatieverplichting.

Slechts 1 op de 10 MKB-bedrijven is voorbereid

Uit onderzoek blijkt dat slechts 1 op de 10 MKB-bedrijven klaar is voor verplichte e-facturatie. De meeste ondernemers factureren nog met PDF's of zelfs papieren facturen. Wacht niet tot de verplichting er is, maar begin nu alvast met digitaal factureren via TRONVoice. Je bent dan voorbereid en profiteert direct van snellere betalingen en minder fouten.

Arbeidsrecht: schijnzelfstandigheid en Wet DBA

Voor ZZP'ers en hun opdrachtgevers is de handhaving op schijnzelfstandigheid een belangrijk thema in 2026.

Handhaving Wet DBA is verscherpt

Sinds 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium op de Wet DBA opgeheven. De Belastingdienst controleert actief of ZZP'ers echt zelfstandig werken of eigenlijk in loondienst horen te zijn. In 2026 wordt nog geen verzuimboete opgelegd en start een controle in principe met een bedrijfsbezoek. Maar naheffingen met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025 zijn wel mogelijk.

Beoordelingskader: drie criteria

De Belastingdienst kijkt naar drie zaken om te bepalen of sprake is van een arbeidsrelatie:

1. Gezagsverhouding: wordt de ZZP'er aangestuurd op wat, hoe en wanneer het werk wordt gedaan?
2. Ondernemersrisico: draagt de ZZP'er eigen financieel risico?
3. Ondernemerschap: werkt de ZZP'er voor meerdere opdrachtgevers en investeert hij in zijn bedrijf?

Wet VBAR in voorbereiding

De overheid werkt aan de Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties (VBAR). Deze wet moet helderheid bieden over wanneer iemand als zelfstandige werkt. Een opvallend element is het rechtsvermoeden van een arbeidsrelatie voor ZZP'ers die minder dan 33 euro per uur verdienen. Dat betekent dat bij een laag tarief de opdrachtgever moet bewijzen dat geen sprake is van een dienstverband.

Wat kun je als ZZP'er doen?

• Werk met een modelovereenkomst die door de Belastingdienst is goedgekeurd
• Zorg voor meerdere opdrachtgevers
• Bepaal zelf je werktijden en werkwijze
• Factureer via je eigen bedrijf en verstuur professionele facturen
• Houd je administratie goed bij

Overige wijzigingen in 2026

Naast de grote veranderingen zijn er nog meer aanpassingen die ondernemers moeten weten.

Motorrijtuigenbelasting elektrische auto's

De MRB-korting voor volledig elektrische personenauto's is per 2026 gewijzigd. In plaats van het kwarttarief betaal je nu 70% van het normale tarief (dus 30% korting). Voor plug-in hybrides vervalt de MRB-korting volledig: je betaalt het volle tarief. Heb je een elektrische bestelauto? Die betaalt vanaf 2026 ook het volledige tarief.

Minimumuurloon omhoog naar 14,71 euro

Het wettelijk minimumuurloon is per 1 januari 2026 gestegen naar 14,71 euro bruto per uur (voor werknemers van 21 jaar en ouder). Dat is een stijging van 2,16% ten opzichte van 2025. Heb je personeel in dienst? Controleer dan of je salarissen voldoen aan het nieuwe minimum.

Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) aangepast

De bedrijfsopvolgingsregeling is per 2026 ingrijpend gewijzigd:

• De regeling geldt alleen nog voor gewone aandelen (geen preferente aandelen of trackingstocks)
• De aandeelhouder moet minimaal 5% van de aandelen bezitten
• De bezitstermijn voor oudere erflaters is verlengd (tot maximaal 6,5 jaar)
• Dubbel gebruik van de BOR wordt tegengegaan
• Herstructureringen leiden niet meer automatisch tot een nieuwe bezitstermijn

Denk je aan bedrijfsopvolging? Bespreek de nieuwe regels met je adviseur.

Youngtimers: minimumleeftijd naar 16 jaar

De minimumleeftijd voor youngtimers (auto's met een gunstige bijtelling) is verhoogd van 15 naar 16 jaar. Youngtimers die in 2026 16 jaar worden, houden nog recht op de gunstige regeling.

Overzichtstabel: alle wijzigingen op een rij

Hieronder vind je een compleet overzicht van de belangrijkste wetswijzigingen voor ondernemers in 2026.

Hoe bereid je je voor?

Al deze wijzigingen vragen actie. Hier zijn de belangrijkste stappen die je nu kunt nemen.

Update je facturatiesoftware

Controleer of je software de juiste btw-tarieven hanteert. Vooral als je in de logies- of bouwsector werkt, moeten je facturen het correcte tarief vermelden. Met TRONVoice stel je btw-tarieven eenvoudig in en blijf je altijd up-to-date.

Bespreek je situatie met je boekhouder

De combinatie van lagere zelfstandigenaftrek en veranderde belastingschijven heeft impact op je netto-inkomen. Plan een gesprek met je boekhouder om te berekenen wat dit precies voor jou betekent. Werk je samen met een boekhouder? Lees hoe je die samenwerking optimaal inricht met software.

Controleer je facturen

Zorg dat je facturen aan alle wettelijke eisen voldoen. Vermeld de juiste btw-tarieven, je KvK-nummer en alle verplichte gegevens. Foutieve facturen kunnen leiden tot problemen bij de btw-aangifte.

Zorg voor digitale betaalmogelijkheden

Met het contant betalen verbod is het belangrijker dan ooit om je klanten online betaalmogelijkheden te bieden. Denk aan iDEAL | Wero-betaallinks op je facturen, QR-codes en pinbetalingen.

Bereid je voor op e-facturatie

Hoewel de Nederlandse B2B-verplichting pas per 1 juli 2030 ingaat, is het slim om nu al te starten met e-facturatie. Je bent voorbereid op de toekomst en je klanten ontvangen hun facturen sneller en zonder fouten.

Herzie je tarieven

De lagere zelfstandigenaftrek, hogere btw op logies en stijgende loonkosten hebben impact op je marges. Overweeg of een tariefaanpassing nodig is om je netto-inkomen op peil te houden.

Conclusie

2026 brengt ingrijpende veranderingen voor ondernemers in Nederland. De zelfstandigenaftrek daalt fors, de btw op logies verdubbelt en het contant betalen verbod dwingt je om digitaal te werken. Tegelijkertijd verscherpt de handhaving op schijnzelfstandigheid en komt de Europese e-facturatieplicht steeds dichterbij.

Het goede nieuws: met de juiste voorbereiding ben je klaar voor al deze veranderingen. Begin met het updaten van je administratie, bespreek je belastingplanning met je boekhouder en zorg dat je facturatiesoftware klaar is voor 2026.

Ben je nog op zoek naar software die je hierbij helpt? Maak gratis een account aan en ontdek hoe je je facturen, btw-administratie en klantbeheer eenvoudig op orde houdt. Of je nu net begint als ZZP'er of al jaren ondernemer bent: met de juiste tools maak je van wetswijzigingen geen struikelblok maar een kans.