Margeregeling btw bij tweedehands goederen: berekenen + voorbeeld

Margeregeling btw bij tweedehands goederen: berekenen + voorbeeld

Verkoop je gebruikte goederen die je zonder btw hebt ingekocht van particulieren, dan bereken je btw niet over de hele verkoopprijs, maar alleen over je winstmarge. Dat is de margeregeling. Je hebt de keuze tussen twee methodes (individueel of globalisatie), je vult de btw-aangifte anders in, en op je factuur zet je een specifieke vermelding zonder btw-bedrag. Deze uitleg loopt de formule, de administratie, de factuurvermelding en een aantal veelgemaakte fouten door, met concrete voorbeelden.

In het kort

• Je berekent btw over de marge (verkoopprijs min inkoopprijs), niet over de omzet.
• Voor kleding, voertuigen, meubels en elektrische apparaten is de globalisatiemethode verplicht.
• Op de factuur staat geen btw-bedrag; wel de vermelding "bijzondere regeling gebruikte goederen".

De margeregeling is een bijzondere btw-regeling voor wederverkopers van gebruikte goederen, kunst, antiek en verzamelvoorwerpen die je zonder btw inkoopt (bijvoorbeeld van particulieren of andere margehandelaren). In plaats van 21% btw over de hele verkoopprijs draag je alleen 21% btw af over je winstmarge. De klant ziet op de factuur geen apart btw-bedrag en heeft daarover geen recht op aftrek van voorbelasting. Voor de overkoepelende context lees onze complete gids over de btw-factuur.

Op deze pagina

• Wanneer valt een goed onder de margeregeling
• Individuele methode of globalisatiemethode
• De formule: 21/121 (of 9/109) uit je marge
• Wat je op de factuur zet
• Administratie en inkoopverklaring
• Veelgestelde vragen

Wanneer valt een goed onder de margeregeling

Voor de margeregeling gelden drie voorwaarden. Het goed is gebruikt (of het is kunst, antiek of een verzamelvoorwerp), je hebt het ingekocht zonder btw, én je bent wederverkoper: je hebt het goed gekocht met de bedoeling om het door te verkopen.

Ingekocht zonder btw

Dit is de kernvoorwaarde. Je hebt het goed gekocht:

• van een particulier, of
• van een andere margehandelaar (die het onder de margeregeling aan jou verkocht), of
• van een ondernemer die vrijgesteld is van btw (zoals een BIG-geregistreerde zorgverlener die inventaris verkoopt), of
• van een ondernemer die de kleineondernemersregeling toepast en je een factuur zonder btw heeft gestuurd.

Koop je goederen in van een reguliere ondernemer met btw op de factuur, dan kun je die btw als voorbelasting aftrekken en pas je gewoon de standaardregeling toe. Geen margeregeling.

Welke goederen

De margeregeling geldt voor gebruikte goederen (in de zin dat ze eerder gebruikt zijn), kunst, verzamelvoorwerpen en antiek. Auto's, motoren, fietsen, brommers, caravans, kleding, meubels, boeken en tijdschriften, muziekinstrumenten, fotoapparatuur en huishoudelijke apparaten vallen erbinnen. Ook levende dieren kunnen onder de margeregeling vallen. Nieuwe goederen die je met btw hebt ingekocht vallen buiten de regeling. Onze kennisbankpagina over de margeregeling geeft een korte samenvatting van de definitie.

Wanneer je de regeling juist niet mag toepassen

• Goederen die je met btw hebt ingekocht (behalve in het bijzondere geval van de aanvullende margeregeling voor kunst/antiek).
• Nieuwe goederen die je zelf produceert.
• Onderdelen van gebruikte goederen die je apart hebt ingekocht.

Sinds 1 januari 2025 mag je de margeregeling niet meer toepassen op kunst, antiek of verzamelobjecten die je met 9% btw hebt ingekocht via de aanvullende margeregeling. De aanvullende margeregeling blijft wel bestaan voor kunst en antiek die je met 21%, 0% of vrijgesteld hebt ingekocht, maar daarvoor heb je een vergunning van de Belastingdienst nodig.

Individuele methode of globalisatiemethode

De margeregeling kent twee rekenmethodes. Het type goed bepaalt welke je verplicht bent te gebruiken.

Individuele methode

Je berekent de btw per verkocht goed. Je houdt per goed de inkoopprijs en verkoopprijs bij. Positieve marges tel je op tot een totaal per aangifteperiode; negatieve marges tellen niet mee (die verlies je fiscaal, ook al is de reële verkoop wel negatief). Deze methode is geschikt voor unieke goederen: sieraden, munten, postzegels, kunst en antiek.

Globalisatiemethode

Je berekent de btw over het verschil tussen totale verkoop en totale inkoop in een aangifteperiode. Je hoeft niet per artikel te administreren. Belangrijk voordeel: negatieve marges verreken je met positieve. Een negatief saldo mag je zelfs meenemen naar de volgende aangifteperiode en zelfs naar het volgende jaar. Deze methode is verplicht voor:

• Voertuigen (auto's, motoren, fietsen, brommers, caravans)
• Kleding
• Meubels
• Boeken en tijdschriften
• Fotoapparatuur en video
• Muziekinstrumenten
• Huishoudelijke apparaten
• Elektrische en elektronische apparaten
• Huisdieren

Voor deze categorieën heb je dus geen keuze: het is globalisatie. Voor andere gebruikte goederen (zoals sieraden, munten, postzegels, kunst en antiek) kies je zelf, maar de keuze geldt telkens voor het hele boekjaar per goederensoort. Wisselen midden in een jaar mag niet.

De formule: 21/121 (of 9/109) uit je marge

Het 21%-tarief is al in de marge begrepen. Om het btw-deel eruit te halen gebruik je 21/121. Voor een 9%-marge gebruik je 9/109.

Voorbeeld individuele methode. Je koopt een tweedehands leren fauteuil bij een particulier voor 300 euro. Je verkoopt hem voor 500 euro. Marge = 500 - 300 = 200. Btw = 200 x 21/121 = 34,71 euro. Aan de klant reken je 500 euro (incl. btw); je draagt 34,71 euro af.

Voorbeeld globalisatiemethode (zonder btw op inkoop). Je hebt een kledingzaak. In een kwartaal koop je voor 4.000 euro tweedehands kleding in bij particulieren. Je verkoopt in datzelfde kwartaal voor 6.500 euro. Marge = 2.500 euro. Btw = 2.500 x 21/121 = 433,88 euro.

Voorbeeld negatieve marge. In het daaropvolgende kwartaal koop je voor 5.000 euro in en verkoop je voor 4.200 euro. Marge = -800 euro. Bij globalisatie neem je dit negatieve saldo mee naar het volgende kwartaal. Bij de individuele methode zou je die 800 euro fiscaal kwijt zijn.

Vergelijking met standaardregeling. Reken je bij dezelfde fauteuil (verkoop 500 euro) gewoon 21% btw over de hele verkoopprijs, dan draag je 500 x 21/121 = 86,78 euro af. De margeregeling scheelt je in dit voorbeeld 52 euro per fauteuil.

Kies je in een bepaald geval liever de standaardregeling omdat je klant een btw-plichtige ondernemer is die de btw kan aftrekken? Dat mag per verkoop. Je maakt dan een normale factuur met btw apart vermeld. Voor mengvormen is een systeem als meertalig factureren of een multi-administratie per productgroep handig, zodat je de tarieven per lijn scheidt.

Wat je op de factuur zet

Op een margefactuur staat geen apart btw-bedrag en geen btw-tarief. Wel neem je een van de volgende verplichte aanduidingen op:

Deze zinnen komen letterlijk uit de wet en zijn de standaard die de Belastingdienst verwacht. Ze geven aan je klant duidelijk aan dat hij geen recht op aftrek van voorbelasting heeft over deze factuur.

Naast de aanduiding neem je de standaard factuurvereisten op: factuurnummer, datum, jouw gegevens, klantgegevens, omschrijving en het totaalbedrag. Vermeld géén tarief zoals "21% btw" of "0% btw"; die suggereren respectievelijk een reguliere levering of een nultarief, terwijl dit een margeregeling is. Voor het praktische onderscheid met andere btw-situaties (0%-tarief, vrijstelling, verlegd) helpt onze uitleg over het 0%-btw-tarief.

Administratie en inkoopverklaring

Ga je onder de margeregeling handelen, dan gelden extra administratieve eisen. Marge-goederen bewaar je administratief gescheiden van gewone (btw-belaste) goederen, en je scheidt de goederen met verschillende btw-tarieven (21% of 9%) ook onderling.

Inkoopverklaring bij aankopen vanaf 500 euro

Koop je van een particulier of van iemand die je geen factuur geeft, en bedraagt de inkoopprijs 500 euro of meer, dan maak je een inkoopverklaring. Die verklaring is je bewijs richting de Belastingdienst dat je zonder btw hebt ingekocht. Op de inkoopverklaring staat:

1. Datum van de transactie.
2. Naam en adres van de verkoper (particulier of bedrijf).
3. Naam en adres van jou als koper.
4. Een omschrijving van de goederen (aantal, soort, staat).
5. De inkoopprijs.
6. Een verklaring dat de verkoper geen btw als voorbelasting heeft afgetrokken.
7. De handtekening van de verkoper.

Bij aankopen onder de 500 euro is een inkoopverklaring niet verplicht, maar de gegevens moeten wel in je administratie terug te vinden zijn. Bewaartermijn: zeven jaar, in lijn met de algemene bewaarplicht voor facturen.

Aangifte doen

In de btw-aangifte geef je de omzet uit margegoederen niet in rubriek 1a of 1b, maar in rubriek 1c (belaste omzet volgens de margeregeling, uitgesplitst in 21% en 9%). Bij de globalisatiemethode geef je alleen het netto positieve saldo op. Een negatief saldo neem je niet mee in de aangifte maar schuif je door naar de volgende periode.

Werk je met de globalisatiemethode en heb je aan het eind van het boekjaar een cumulatief negatief saldo, dan mag je dat verzoek tot vermindering indienen bij de Belastingdienst. Dat is een van de weinige gevallen waarin een negatieve marge daadwerkelijk cashvoordeel oplevert.

Rekenvoorbeelden per branche

De margeregeling werkt in de praktijk voor uiteenlopende sectoren.

Kringloopwinkel

Je koopt spullen bij particulieren voor 6.000 euro in een kwartaal en verkoopt voor 10.000 euro. Marge = 4.000; btw = 4.000 x 21/121 = 694,21 euro. Zonder margeregeling zou je 1.735,54 euro over de omzet moeten afdragen.

Autohandelaar

Je koopt in een kwartaal 10 gebruikte auto's bij particulieren voor gemiddeld 8.000 euro (totaal 80.000 euro). Je verkoopt er 8 voor gemiddeld 11.000 euro (totaal 88.000 euro), 2 verkoop je nog niet. Marge = 88.000 - 80.000 = 8.000, waarbij je alleen de inkoopprijs van de verkochte auto's meetelt is niet correct: bij globalisatie neem je alle inkopen en verkopen in de periode. Marge over de periode = 8.000; btw = 8.000 x 21/121 = 1.388,43 euro. De 2 nog niet verkochte auto's staan als voorraad op de balans en tellen bij de volgende aangifte mee in de globale marge.

Antiquair (individuele methode)

Je koopt een 19e-eeuws kabinet voor 2.500 euro. Je verkoopt het voor 4.500 euro. Marge = 2.000; btw = 2.000 x 21/121 = 347,11 euro. Een tweede stuk verkoop je met verlies (marge -300 euro). Bij de individuele methode telt die -300 niet mee; je draagt de volle 347,11 euro af op het eerste stuk.

Veelgestelde vragen

Kan ik per verkoop kiezen tussen de margeregeling en de standaard-btw?

Ja. Voor elke verkoop mag je kiezen om de standaard-btw toe te passen in plaats van de margeregeling, ook als het goed formeel margegoed is. Dat is voordelig wanneer je klant een btw-plichtige ondernemer is die de btw kan aftrekken; hij zit dan met minder totale kosten. Bij de individuele methode is de keuze per goed, bij globalisatie is de keuze per boekjaar (per goederensoort) tenzij je in individuele gevallen de standaard-btw kiest en dat expliciet vastlegt.

Mag ik de margeregeling toepassen op goederen die ik van een andere ondernemer heb gekocht?

Alleen als die ondernemer je een factuur zonder btw heeft gegeven (bijvoorbeeld een KOR-deelnemer, een vrijgestelde ondernemer, of een andere margehandelaar die zelf onder de margeregeling verkocht). Kreeg je een factuur met btw, dan geldt de gewone regeling: je trekt de voorbelasting af en je klant krijgt straks een gewone factuur met btw.

Wat gebeurt er met een negatieve marge bij de individuele methode?

Die verlies je fiscaal. Alleen positieve marges tellen mee in de aangifte. Dit is een belangrijk verschil met de globalisatiemethode, waar je negatieve marges wél mag verrekenen. Om die reden kiezen kringloopwinkels, kledingzaken en autohandelaren doorgaans (of moeten ze, gezien de verplichte categorieën) voor globalisatie.

Moet ik de klant vertellen dat het een margefactuur is?

De aanduiding "Bijzondere regeling gebruikte goederen" op de factuur is voldoende. Daarmee is voor je klant duidelijk dat er geen aparte btw op de factuur staat en dat hij geen recht heeft op aftrek van voorbelasting. Verkoop je aan een ondernemer die de btw wil aftrekken, overleg dan of hij liever een factuur onder de standaardregeling wil.

Ik verkoop af en toe gebruikte spullen als bijverkoop, is dat wederverkoop?

Ja, als het duidelijk is dat je die spullen hebt ingekocht om te verkopen. Ook een eenmalige wederverkoop kan onder de margeregeling vallen. Zolang je aantoonbaar wederverkoper bent voor die specifieke transactie, kun je de regeling toepassen.

Hoe verwerkt facturatiesoftware de margeregeling?

Goede software laat je per regel of per product kiezen tussen standaard-btw en margeregeling. Bij marge wordt geen apart btw-bedrag getoond en verschijnt automatisch de juiste aanduiding op de factuur. Voor de aangifte scheidt de software rubriek 1c van 1a en 1b. Handmatig bijhouden in Excel kan, maar bij grotere aantallen (autohandel, kringloop) loont een tool die de globalisatiesaldo per periode automatisch berekent.

Margefacturen versturen met TRONVoice

TRONVoice ondersteunt margefacturen naast reguliere btw-facturen. Je kiest per regel of per product voor de standaardregeling of de margeregeling, en de factuur krijgt automatisch de juiste vermelding (bijzondere regeling gebruikte goederen, kunstvoorwerpen of voorwerpen voor verzamelingen of antiquiteiten). Op de factuur staat geen apart btw-bedrag, precies zoals de wet vereist, en in je btw-aangifte komt de omzet in de juiste rubriek.

Verkoop je zowel nieuwe als gebruikte goederen, of houd je meerdere winkels apart, dan houd je met multi-administraties alles overzichtelijk. Combineer dat met automatische bankmatching en je verwerkt inkomsten uit tweedehands verkoop moeiteloos. Start met TRONVoice en regel je margefacturen vanaf de eerste dag correct.